برگزاری کارگاه سامانه ویژه مدیران مراکز مشکلات ویژه یادگیری در سایت اداره کل


شيوه
هاي درمان در حيطه اختلالات ديداري
تمرينات مربوط به حيطه ديداري
با توجه به آزمون وكسلر و نتايج آزمون ادراك بينايي فراستيگ و با توجه به نوع و
تشخيص نقص در هر زمينه تمرينات مختلف را از كتاب (همه مي تونن زرنگ باشن) انتخاب
كرده و با دانش آموز كار مي كنيم.
علاوه بر تمرينات بالا از تمرينات زير استفاده مي كنيم.
الف- تمرينات حركتي ظريف:
- تمرينات پرتاب كردن و گرفتن
1) پرتاب كردن: پرتاب اشياء به سوي هدف، مربي يا كودكان ديگر را
مي توان با اشياء زير انجام داد: بادكنك، اسفنج مرطوب، گلوله هاي نخي و توپ هاي
پلاستيكي در اندازه هاي مختلف.
2) گرفتن: گرفتن مهارتي است مشكل تر از پرتاب كردن و كودك مي تواند اين بار
همان اشياء مذكور را كه از سوي مربي يا كودكان ديگر به سوي او پرتاب مي شود بگيرد.
3) بازي هاي با توپ: بسياري از بازي هاي با توپ به رشد هماهنگي هاي حركتي
كمك مي كنند.
بازي واليبال با بادكنك، غلتاندن توپ به سوي يك هدف، زدن توپ به سوي زمين و بالا
رفتن و گرفتن آن، پرتاب توپ به سوي هدفي بر روي ديوار از جمله مثال هاي مربوط به
اين قسمت است.
4) بازي هاي با تيوپ تاير: تيوپ هاي كهنه اتومبيل ها از جمله ابزار مفيدي
هستند كه مي توانند در غلتاندن و انداختن و گرفتن مورد استفاده قرار گيرند.
تمرينات هماهنگي چشم و دست:
5) ترسيم با ردگيري: كودك بايد با ردگيري خطوط، تصاوير، طرح ها، حروف و
يا اعداد، آنها را روي كاغذ پوست پيازي يا استنسيل ترسيم كند. براي كمك به طفل
گذاشتن فلش، نشانه هاي رنگي و اعداد ضروري است تا بتواند بخوبي از عهده اين كار
برآيد.
6) كنترل آب: ريختن آب به مقدار معين و حمل آن در كوزه يا ظروف مدرج از
تمرينات مفيد در اين زمينه است. براي مشكلتر كردن كار مي توان از اندازه هاي
كوچكتر و دقيق استفاده كرد. با استفاده كردن رنگ به آب اين فعاليت جالب تر مي شود.
7) بريدن با قيچي: با انتخاب فعاليت هايي مناسب مي توان از كودك خواست كه
با قيچي چيزهايي را ببرد. مثلاً آسان ترين راه علامت گذاري حاشيه كاغذ است تا كودك
در امتداد خطوط تعيين شده آنرا ببرد. برخي كودكان ممكن است نياز به الگوي مقوايي
داشته باشند كه با قرار دادن آن روي كاغذ بهتر بتوانند قيچي را بكار گيرند. بريدن
و درآوردن اشكال هندسي مشخص نظير مربع، مستطيل و مثلث آسانتر است. براي بهتر بريدن
مي توان از علايم هدايت كننده رنگي سود برد تا جهت برش بهتر مشخص شود. برش از روي
خطوط منحني و دايره در ادامه مرحله قبل صورت مي گيرد و پس از آن برش تصاوير و نيز
الگوهايي كه با نقطه چين يا خطوط كمرنگ مشخص شده اند انجام مي گيرد. در اينجا بايد
به اين نكته توجه داشت كه نحوه گرفتن قيچي و كاربرد آن از سوي كودك بسيار اهميت
دارد.
8) نمونه سازي: به كودك بگوييد طرحهايي از انواع شكلهاي هندسي را ترسيم و
بعد آنها را روي مقوا، چوب، پلاستيك، يا فيلم هاي راديوگرافي بلااستفاده و ظروف
نايلوني غذاها ببرد. كودك مي تواند هم از قطعه بريده شده و هم از ورق سوراخ شده به
عنوان كليشه استفاده
9) بند بستن: استفاده از مقوا كه روي آن نقاشي با منگنه سوراخ شده و يا پگ
برد (تخته ميخ دار) منقوش براي اين كار مناسب است. كودك با استفاده از بند بلند
كفش، نخ، رشته سيم يا زه و با گذراندن آن از داخل اين سوراخ ها يا قلاب كردن آن به
دور ميخ ها به يك شكل معين دست مي يابد.
ادراك
ديداري –
شنيداري
ادراك ديداري و ادراك شنوايي از جمله مفاهيمي هستند كه در مورد كودكان با اختلالات
يادگيري بسيار بكار برده مي شود.
اين اصطلاحات به همراه حافظه ، دقت ، توجه .......... عوامل دخيل در مشكلات ويژه يادگيري هستند.
درمانگران : فرحناز عباسی
لیلا زاهدی نسب
پنجره ای بسویم بگشا
نگاه من مشتاق درک و همدلی است
می خواهم در دنیای کودکانه و ناشناخته خویش آشنایم باشی،
تا احساس کنم من نیز می توانم سهم خود را از نسیم و باران و آفتاب وعشق دریابم .
نگاه درد آلود من فریاد غربت من است .
من وجود دارم ،
مرا می توانی احساس کنی آن زمان که در خود گره می خورم،
آن زمان که برگرد خویش می چرخم یا سر بر روی زمین می نهم ،
تا چون دیگران زندگی را احساس کنم.
آن زمان که هیچ کس از رفتار من شاد نمی شود ،
آن زمان که سکوت می کنم و فریاد می زنم،
من وجود دارم.
و می خواهم که باشم.
و زندگی کنم.
تیوپ و لاستیکهای رنگی ومهارتهای حرکتی
مهارتهای حرکتی به کودک امکان می دهد تا کنترل بیشتری بر محیط زندگی خود پیدا کند .در روند رشد فرایندهای بنیادی نوزاد انسان ، نخستین مرحله ، پدیدآیی سیستم حسی – حرکتی اعصاب مرکزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است . اصولا زیر بنای رشد فرایندهای عقلانی حتی سازمان بندی زبان ، تفکر و شناخت نیز به قول پیاژه در شکل گیری دوره حسی – حرکتی ریشه دارد .بدون توجه به شرایط اجتماعی ،تمامی انسانها در رشد حرکتی یک نوع توالی را پشت سر می گذارند . اما گاهی عوامل متنوعی از جمله مسائل ژنتیکی ، عفونت ،ضایعه های ناشی از ضربه ، مسمومیت ، کمبود اکسیژن و از طرف دیگر محرومیت حسی – هیجانی باعث می شوند که در این فرایند مشکلاتی ایجاد شود ،و در نتیجه مهارتهای حرکتی بزرگ و ظریف ،هماهنگی حرکتی و حتی زبان جریان طبیعی را طی نکنند و فرد دچار مشکل شود. بعد از ارزیابی دقیق اختلالات حسی – حرکتی که ضروری ترین اقدام اولیه در توانبخشی کودکان استثنایی ، افراد معلول هوشی ، مبتلایان به فلج مغزی و اختلالات یادگیری و رفتاری است، برنامه ریزی درست و صحیح ضروری است . لذا به منظور برنامه ریزی و استفاده از تکنیکهای مختلف در درمان و تقویت مهارتهای حرکتی و بازیهای انفرادی و گروهی در این مقاله به معرفی یک وسیله ساده اما پر کاربرد به نام تیوپ و لاستیک های رنگی می پردازیم . امید است تا با معرفی این وسیله ساده ،گامی در جهت تقویت و بالا بردن توانایی کودکان در حیطه های مختلف برداریم .
رشايد خيلي هم دور از انتظار نباشد كه اين گونه بينديشيم . اما تا زماني كه اين اتفاق ، بيفتد ، ما بايد بيشترين تلاش خود را بكنيم تا در مورد نحوه ي عملكرد اين روش هاي مختلف و كارهايي كه مي توانند و نمي توانند بكند خودمان را آموزش دهيم .
خيلي به ندرت اتفاق مي افتد كه علم اعصاب ثابت كند كه يك روش خاص كلاسي مفيد است ، اما اطلاعاتي كه از علم اعصاب به ما ميرسد به طور قطع مي تواند پايه و اساس آگاهانه تري براي تصميماتي كه ما در مدارس و كلاس ها ميگيريم براي ما فراهم آورد .
براي مثال ، تصاوير PET از يك فرد در حال مطالعه نشان ميدهد كه وقتي شخص بي صدا مي خواند بيشتر فعاليت در بخش پيشين مغز اتفاق مي افتد تا مواقعي كه شخص براي ديگران بلند مي خواند . فعاليت در بخش پيشين مغز اغلب نشانگر تفكر سطح بالاتر است .
خواندن چيزي بيش از تطبيق صداها با نمادهاي نوشته شده يا چاپ شده بر يک صفحه است. «خواندن» فرايندي شناختي است که در آن ديدگاه هاي خواننده و فرايند خواندن ارتباط زيادي با مطلبي که بناست فراگرفته شود، پيدا مي کنند. خواندن مهارتي است که همه ما آن را عادي مي شماريم ولي در واقع فرايندي پيچيده و عالي است که اجزاي بسيار متفاوتي را در بر مي گيرد.
درمانگر : میر مهدی بقیه در ادامه مطلب
| نویسنده: طهماسبی مرکز بصیر
یکی از عوامل نبود موفقیت تحصیلی در دانش آموزان، وجود اختلالات یادگیری در آنان است که منجر به افت تحصیلی، کاهش اعتماد به نفس و عزت نفس و ترک تحصیل آنها می شود. برچسب های «عقب مانده»، «تنبل» و غیره به این قبیل دانش آموزان آنها را از ادامه تحصیل بازمی دارد و لطمات جبران ناپذیری از نظر روانی و اقتصادی به کودک و خانواده و نظام آموزش و پرورش کشور وارد خواهد کرد.
از آنجا که دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری، جزو بچه های در معرض خطر و شکننده محسوب می شوند، آموزش و پرورش باید از این افراد پشتیبانی کند و یک سپر دفاعی برای آنان باشد. همچنین نظام اجتماعی نیز باید از آنان حمایت و مراقبت کند. برای کاهش آمار بالای مبتلایان به این اختلالات و عوارض جانبی، ضرورت دارد معلمان با این اختلالات آشنایی پیدا کنند.
انواع تمرینات برای حافظه ، توالی، حساسیت و تمیز شنیداری
1- تشخیص صداها توسط كودك با اشیاء داخل كلاس.
2- بازی بگرد و پیدا كن استفاده ازكارتهای تصویری و ضبط صوت.
3- بازی بگرد و پیدا كن اشیاء در كلاس با زدن مداد به میز و نزدیك شدن كودك به اشیاء.
4- استفاده از قوطیهای هم صدا.
5- تعریف داستان و تكرار آن توسط كودك.
6- تمرین تكرار حروف، كلمات و اعداد توسط كودك. از 3 مورد سپس بیشتر
7- انجام دستورات.
8- صدای انواع ساز دهنیها.
9- كشف صدا
10- نام چند تصویر به كودك گفته شود و آنها را به همان ترتیب روی میز بگذارد
انواع تمرینات برای ادراك دیداری، حافظه دیداری، تمیز دیداری، توالی دیداری
1- بازی رایانهای كارتهای پومین (دو تاییها).
2- بازی رایانهای نقطه و خط.
3- بازی رایانهای پازل. (گذاشتن اشكال هندسی در جای خود).
4- بازی رایانهای استفاده از میوهها در جای خود.
5- فرم فراستیك (یافتن تصویر در زمینه).
6- چند تصویر به كودك داده شود و دربارهی آنها سؤالاتی كرده شود.
7- چند كارت كلمه یا تصویر و... روی میز گذاشته شود و آنها را به همان ترتیب قرار دهد.
8- پیدا كردن یك حرف در میان چند كلمه و یا پیدا كردن یك كلمه در میان كلمات.
9- جملهسازی با استفاده از كلمات در هم ریخته.
10- استفاده از كارتهای تصویری:نگاه توسط كودك، محفی توسط مربی و گفتن نام تصویر
11- استفاده از تصاویر پنهان.
12- پیدا كرن اختلافات در دو تصویر.
تعریف اختلال یادگیری
اصطلاح ناتوانیهای یادگیری به كودكانی اطلاق میشود كه در یك یا چند فرایند رواشناختی اختلال داشته باشند. این فرایندها شامل درك و فهم و یا استفاده از زبان به صورت بیانی و یا نوشتاری میباشد كه
در آنها اختلال، خودش را به صورت توانایی ناقص برای شنیدن، صحبت كردن، خواندن، نوشتن، هجی كردن و یا انجام محاسبات ریاضی نشان میدهد.
طبقهبندی ناتوانیهای یادگیری
1- ناتوانیهای یادگیری تحولی: شامل ناتوانیهایی در دقت و توجه، حافظه دیداری و شنیداری، ادراك دیداری و شنیداری.
2- ناتوانیهای تحصیلی: شامل ناتوانیهایی در خواندن، نوشتن و ریاضی.
انواع اختلالات یادگیری
1- اختلال در ریاضی
- در شمردن اعداد با صداي بلند و به ترتيب دچار مشكل است .
- در درك مفهوم عدد دچار مشكل مي باشد . مثلا : 8 تا ااز 12 تا مداد را نمي تواند جدا كند .
- فاصله بين اعدا را تشخيص نمي دهد . مثلا : 2 به كدام نزديك تر است ؟ 4 يا 7
- در تشخيص ، نام گذاري و تفاوت و ترسيم اشكال هندسي دچار مشكل است
بقیه در ادامه مطلب